خانه / رمضان / احکام روزه
احکام روزه

احکام روزه

شیخ سید حبیب پوازی

شرایط وجوب روزه

روزه رمضان واجب است بر کسی که این شرایط را داشته باشند:

۱- مسلمان بودن

۲- بالغ بودن: روزه بر کودکان واجب نیست اما کودکی که به سن تشخیص رسیده و توانایی داشته باشد خوب است که آنها را به روزه امر کرد تا اینکه عادت بگیرند.

۳- عاقل بودن: روزه بر دیوانه واجب نیست.

۴- طهارت از قاعدگی و نفاس: زنان قاعده و زنانی که خون ریزی بعد از ولادت دارند روزه بر آنها حرام است و بعداً در زمان طهارت قضا می کنند.

۵- توانایی روزه گرفتن: روزه بر شخص سالخورده ناتوان و مریض لاعلاج واجب نیست. اما مریضی که امید بهبودی دارد یا مسافر یا زن حامله یا شیرده یا کسی که مشکل خون ریزی دارد، می توانند روزه را بعداً قضا کنند.

اركان روزه

۱- نيت: روزه دار بايد در شب و قبل از طلوع فجر نيت و قصد روزه فردا را داشته باشد. نیت کردن در هر وقت از شب صحیح است اما به زبان آوردنش شرط نیست و از آنجايي كه نيت جز اعمال قلب بشمار مي آيد بلند شدن در شب برای سحري خوردن جزء نيت محسوب مي گردد.

پيامبرصلی الله علیه وسلم مي فرمايد: «انماالاعمال بالنيات» «همانا كردارها به قصد نيت بستگي دارد». (رواه البخاری)

ام المومنين حفصه رضی الله عنها روايت مي كند كه رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «كسی كه (در شب) و قبل از طلوع فجر نيت و قصد روزه نكند. در حقيقت آن روز را روزه نگرفته است». (رواه احمد)

۲-خودداري از آنچه كه روزه را باطل مي كند: خوردن، آشاميدن و جماع از طلوع فجر تا غروب آفتاب به دلیل آیه ۱۸۷ سوره بقره.

چيزهایی كه روزه را باطل مي كنند

آنچه كه روزه را باطل مي كند بر دو قسم است:

الف- آنچه كه روزه را باطل مي كند و فقط قضاي آن را واجب مي گرداند:

۱- خوردن و آشاميدن بطوري عمدی

۲- استفراغ عمدی زيرا كه پيامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «كسی كه استفراغ بر او غلبه كرد بر وي قضا نيست. اما كسی كه خود عمدا استفراغ كند. بايد قضاي آن روز را بگيرد». (رواه ابوداود)

۳- حيض و نفاس (خون بعد از ولادت) اگر چه يك لحظه قبل از غروب آفتاب باشد، روزه را باطل مي كند.

۴- استمناء (جلق زدن) روزه را باطل مي كند و قضا آن روز را واجب مي گرداند اما آگر احتلام شد روزه اش صحيح است.

۵- چکاندن قطره در گوش و بینی مبطل روزه است (طبق نظر هیئت فتوای اهل سنت جنوب ایران)

۶- تزریق آمپول: بیمارانی که نیاز به تزریق دارند بهتر است از رخصت شرع استفاده کرده و روزه نگیرند. (طبق نظر هیئت فتوای اهل سنت جنوب ایران)

ب- آنچه روزه را باطل مي نمايد و قضا و كفاره را واجب مي گرداند:

جماع: يعني نزديكی و همبستری كردن با همسر در روز رمضان كه در اين صورت روزه باطل می شود و قضا و كفاره هر دو واجب می شود.

* كفاره عبارت است از آزاد كردن برده مسلمان،و اگر توانایی نداشت دو ماه پشت سر هم روزه بگیرد،و اگر توانایی نداشت به شصت نفر مسكين غذا بدهد (به هر مسكين يك مُد (یک چهارم سرفطره) باید پرداخت کند)

چيزهايی كه روزه را باطل نمی كند

۱- خوردن يا آشاميدن از روي فراموشي يا اجبار: كسی كه از روي فراموشي يا اجبار چيزي بخورد يا بياشامد روزه اش صحيح است.

پيامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «كسی كه روزه بود و فراموش كرد آنگاه چيزي خورد يا نوشيد روزه خود را كامل كند زيرا كه خداوند به وي غذا و آب داده است.» (متفق عليه)

۲- استفراغ غير ارادي و بدون قصد روزه را باطل نمي كند.

۳- مضمضه (آب در دهان كردن) و استنشاق (آب در بينی كردن) روزه را باطل نمی كند مشروط بر اينكه مبالغه و زياده روی نكند.

۴- سرمه كشيدن در چشم همچنين چكاندن قطره در چشم روزه را باطل نمي كند.

۵- چشيدن طعم غذا بشرط اينكه از گلويش پايين نرود.

۶- فرو بردن آب دهان روزه را باطل نمی كند.

۷- مسواك زدن به وسیله چوب اراک مشکلی ندارد اما از مسواک زدن به وسیله برس و خمیردندان بهتر است جانب احتیاط را رعایت کرده و در هنگام روزه پرهیز شود.

۸- به تاخير انداختن غسل جنابت يا غسل (حيض) عادت ماهيانه و نفاس تا بعد از طلوع فجر بهتر است حضرت عايشه و ام سلمه مي فرمايند: «گاهي پيامبر صلی الله علیه وسلم صبح مي نمودند (وفجر طلوع مي كرد) در حالي كه جنب بودند. آنگاه غسل مي كردند و روزه مي گرفتند». (رواه البخاری)

۹- احتلام (خارج شدن منی از انسان در خواب) در روز رمضان روزه را باطل نمي كند.

۱۰- حمام رفتن و ريختن آب بر روی سر هیچ اشکالی ندارد.

۱۱- حجامت و همچنين خون گرفتن روزه را باطل نمي كند زيرا كه در حديث چنين آمده است : «پيامبر صلی الله علیه وسلم در حالي كه روزه بودند حجامت گرفتند». (رواه البخاری) و اگر این کار موجب سستی و ضعف می شود پرهیز کردن از آن بهتر است.

۱۲- بوسيدن و در آغوش گرفتن همسر: برای كسی كه بتواند خود را كنترل نمايد و به همبستري (جماع )منجر نشود اشكالی ندارد هر چند كه پرهيز كردن از اين امور افضل و بهتر است.

ام المؤمنين عايشه رضی الله عنها مي فرمايد: «پيامبر صلی الله علیه وسلم در حالي كه روزه بودند. همسران خود را در آغوش مي گرفت. وهمچنين در حال روزه همسران را مي بوسيد. ولي ايشان خود را سخت در كنترل داشت». (متفق عليه)

۱۳- استعمال عطر و بوئيدن گل و ريحان هيچ اشكالي ندارد.

۱۴- استفاده از بخاخ (اسپري مخصوص) برای كسانی كه دچار بيماري (آسم) تنگي نفس هستند اشكالي ندارد.

كسانی كه مي توانند روزه را افطار كنند

۱- بيمار: خداوند متعال به شخص بيمار اجازه داده كه افطار كند و هنگامي كه بهبود يافت آن ايام را قضا نمايد. و كفاره بر او لازم نیست و اگر با وجود بیماری روزه گرفت روزه او صحیح می باشد.«فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ» [بقره:۱۸۴]

اما بيماري كه اميد بهبودی و شفا ندارد روزه نگيرد و بجای هر روز از روزه رمضان به يك نفر مسكين غذا بدهد و بر چنین شخصی لازم نیست که قضای روزه را بگیرد.

۲-مسافر: خداوند به شخص مسافر اجازه داده كه روزه نگيرد ولي اگر شخصی روزه گرفت روزه اش صحیح است.

۳- زنان باردار و شيرده: اگر خانمهاي باردار و شيرده ترس آسيب ديدن داشته باشند و نگران خود باشند در اين صورت روزه نگيرند و آن را قضانمايند.

اما اگر نگراني آنها تنها برای فرزندانشان بود در اين صورت علاوه بر قضا كفاره نيز بايد بپردازند.

۴- پيرمردان و پيرزنان: دين مبين اسلام به انسانهاي سالخورده كه اصلا توانائي روزه گرفتن ندارند اجازه داده روزه نگيرند و فديه بپردازند و برای هر روز به يك نفر مسكين غذا بدهند. (فدیه یک چهارم سرفطره می باشد)

خداوند مي فرمايد :«وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ» [بقره:۱۸۴] «و بركسانی كه روزه برای آنها طاقت فرساست و توان آن را ندارند واجب است فديه بدهند كه (عبارت است از )غذا دادن به يك مسكين است»

۵- خانم هايی كه در عادت ماهيانه يا نفاس هستند. بايد روزه نگيرند و بعد از رمضان قضا نمايند.

ام المومنين عايشه رضی الله عنها مي فرمايد: «هرگاه به آن دچار مي شديم.به ما امر مي شد كه روزه را قضاكنيم. ولي به قضاي نماز امر نمي شديم». (متفق عليه)

حکم کسی که در رمضان روزه خواری کند

اگر کسی عذر شرعی مثل: مریضی، ناتوانی جسمی یا مانند این ها داشته باشد؛ می تواند روزه نگیرد اما باید در زمان بهبودی، روزه اش را قضا کند مگر اینکه ناتوانیش دایمی یا بیماریش لاعلاج باشد که در این صورت به ازای هر روز به عنوان فدیه به مسکینی غذا می دهد. اما اگر بدون عذر روزه خواری کند، مرتکب گناه شده و باید هم روزه اش را قضا کند و هم کفاره بدهد تا هتک حرمت رمضان جبران شود و باید برای بخشش گناه روزه خواریش توبه و استغفار کند. اما اگر شخصی از روی انکار وجوب، روزه خواری کند یعنی اعتقاد به وجوب روزه نداشته باشد و توبه هم نکند، حکم مرتد بر او رواست و از دین خارج گشته است.

درباره ی سید حبیب پوازی

سید حبیب پوازی

همچنین ببینید

آمدن فرستاده پادشاهان حمیر به خدمت رسول الله

آمدن فرستاده پادشاهان حمیر به خدمت رسول الله

رمضان سال نهم هجری بود که سه نفر از پادشاهان حمیر و فرستادگان آنها به …

88 دیدگاه

  1. باعرض سلام خدمت شما وقبولی طاعات وعبادات ممنون از راهنمایی های خوبتون پایدار باشید

  2. سلام.اگر زنی شب روزه بگیرد وفردایش عادت ماهانه شود حکمش چیست ایا میتواند روز ه اش را افطار کند لطفا سریع جواب بدید ممنون

  3. ممنون بابت مطلب خوبتون سوالاتم رو بر طرف کرد .

  4. سلام عليكم
    چه اقدام پسنديده اي كه به سوالات مسلمين با دقت و در اسرع وقت پاسخ ميدهيد بنده پاسخ بيشتر سوالاتم را به روشني دريافت كردم ماجور باشيد

  5. سلام. من بعد از نماز صبح خوابیدم و وقتی بیدار شدم جنب بودم… اولا آیا روزه من باطل است؟و دوم چگونه در روز رمضان غسل باید کرد چون من شنیدم آب قرقره کردن و آب در بینی کردن روزه را باطل میکند؟… ممنون

  6. امشب به سحری دیر بیدار شدم صدای آذان میامد به عجله غذا وآب خوردم ویک چند لحظه بعد صدای دیگر آذان به گوش میرسید آیا روزه ام باطل گردیده است

  7. سلام ، ممنون از مطالب مفیدتون. لطف کنید پاسخ سوال بنده رو بدهید.
    من باردارم و ابتدای ماه هفتم تا الان توفیق روزه داشتم و روزه قضا ندارم متاسفانه دچارعفونت هستم و مجبورم از پماد واژینال استفاده کنم، که بصورت کرم هست و بعد از وارد کردن تا چن ساعت نباید از جایم بلند شوم، بعد از آن کرم خارج میشود، از طرفی نمیخواهم روزه م باطل شود. آیا استفاده از این کرم بعد از نماز صبح(درشب بدلیل کارهای منزل امکان استراحت چن ساعته ندارم) روزه م را باطل میکند؟خروج آن روزه را باطل نمیکند؟
    سپاس

  8. با سلام خدمت مدیریت سایت یه سوال اگر تو فضای مجازی به طور ناخواسته با عکس مبتذل برخورد کنیم و نگاهش نکنیم و آن را رد کنیم روزه رو باطل میکند ممنون میشم پاسخ دهید

  9. سلام ودرود خداوند نثارتان
    سوال
    اگر کسی شب با خانمش همبستر شد و بدون غسل جنابت خواب کرد ،
    و فردا غسل نمود، آیا روزه اش باطل شد؟

  10. خیلی ممنون از اطلاعات خوبی که در اختیار ما قرار میدهید

  11. سلام علیکم، آیا استفاده از لبسیرین و مواد آرایشی باعث خراب شدن روزه میشود؟

  12. بنده خداوند ( ج )

    سلام علیکم ورحمه الله وبرکاته
    آیا استمناء درما مبارک رمضان کفاره هم دارد اگر دارد چقدر هست برای یکروز

  13. یه سوال داشتم خدمتتون‌.میشه طبق ساعت های اذان ها مخصوصا مغرب که در کاغذی چاپ میشه افطاری خورد.جایی هستم ک اذان تسنن نمیشنوم.با تشکر

  14. بسیااار عالی بوووووود.ممنون از سایت خوبتون.جواب بیشتر سوالاتم رو گرفتم.

  15. با سلام و درود
    سوال بنده از خدمت جنابعالی به این قرار هست که متاسفانه دیشب برای سحری بیدار نشدم و نیت هم از یادم رفت که بیارم ولی در شب سوم ماه رمضان نیت کردم که همه ماه رو روزه بگیرم با این حساب امروز روزه بودنم چه حکمی دارد؟ درست یا باطل؟

  16. اگر کسی شب استمنا نمود و خواب رفت در حالی که اذان داده باشد روزه اش صحیح است یا باطل؟

  17. با عرض سلام و تشکر از سایت خوبتون
    من دانشجو هستم و خوابگاهی، اینجا تعدادی از دوستان علی رغم گوش زد اینجاب متاسفانه نماز نمیخوانند یعنی به گونه ای آن را ترک کرده اند، حال که ماه رمضان فرا رسیده تعدادی از آنها بدون خواندن نماز روزه میگیرند، آیا روزه آنها قبول است؟

    • وعلیکم السلام ورحمة الله وبرکاته
      روزه ونماز دو عبادت مجزا هستند ولی اگر از روی انکار باشد روزه صحیح نیست در هر صورت نماز از بدیهیات ارکان اسلام می باشد که هیچ مومنی نمی تواند آن را ترک کند.

  18. سلام
    طاعات قبول
    من میخوام بعد سحری به یه منطقه دیگه که ۱۰۰ کیلومتر با شهرم فاصله داره برم……وقبل افطار بر میگردم…..آیا روزه بگیرم یا واجب نیست؟

  19. سلام .اگر شخصی مجرد در طول روز با زنی ملعبه نموده و انزال شود ولی جماع یعنی دخول صورت نگیرد روزه وی چگونه است؟

  20. سلام اگر شخصی در روز عکس مبتذل ببیند و منی از او خارج شود حکم چیست …. روزه اش باطل است؟؟؟

  21. با سلام نماز وروزههايتان مقبول احديت من در اخراذان صبح از خواب بلند شدم وسريع اب وخوراكى خوردم ايا روزه ام باطل شده البته درمحل زندگى ما سه چار تا اذان مى شنوييم كه اين اذان اخريش بود

  22. سلام یک سوال داشتم در مورد باطل شدن روزه اگر کسی آب منی بدنش خارج شود بدون تماس دست وی با آلت تناسلی خود و و از روی عمد هم نباشد فقط در حد یک و دو قطره آیا روزه وی باطل می باشد؟؟؟

  23. سلام اگه زنی روزه باشدوشوهراورامجبوربه نزدیکی کندالبته دخول صورت نگیردروزه زن باطل است

  24. خیلی عالی بوووود سپاس

  25. کسی که درماه رمضان با همسرش نزدیکی کند هم قضا باید بگیرد وهم کفاره? یا تنها یکی از این دومورد کافیست? متشکرم

  26. یک سوال آیا کسی خون بینی شود و در حلقش داخل شود روزه را باطل میکند یا خیر ممنون میشم جواب دهید

  27. باسلام.
    ببخشید یک سوال داشتم ایا اصلاح موی صورت و دست و پا ناخن گرفتن روزه را باطل میکند یا خیر
    باتشکر

  28. من چند سال بود در ماه رمضان با همسرم هم بستر میشدم و فکر می کردم روزه باطل نمی شود اکنون من باید چکار بکنم

    • در صورت توان شما باید کفاره روزه که شصت روز پی در پی روزه است بگیرید و اگر ناتوان شدید شصت مد غذا پرداخت کنید علاوه بر این قضای روزه های باطل شده را به جا بیاورید

  29. جزائکم الله خیرا”…
    سپاس

  30. با سلام خدمت شما سروران گرامی
    آیا زن و شوهری اگر در شب جماع کردند در ماه مبارک رمضان
    ولی تا فردا ظهر غسل نکنند روزه شان باطل است ؟
    باتشکر

  31. سلام
    آیا خارج شدن منی هنگام ادرار که هیچ عمدی در کار نباشه روزه را باطل میکند با تشکر

  32. مرسی عالی بود

  33. سلام
    ۱- آیا استمنا در صورت که منی نیامده باشد روزه را باطل می کند؟
    ۲- دوم اینکه استمنا روزه را باطل میکند آیا کفاره دارد؟
    ۳- و وقتی که روزه باطل شد پس باید ادامه داد یا خورد؟

    • وعلیکم ورحمة الله وبرکاته
      پاسخ قسمت اول: ۱- روزه را باطل نمی کند.
      قسمت ۲: کفاره ندارد، فقط یک روز بعد رمضان قضایش را می گیرد، و همچنین باید متوجه باشد که برای اینکارش باید توبه و استغفار بکند.
      قسمت ۳: امساک می کند و روزه اش را ادامه می دهد. یعنی تا پایان روز چیزی نمی خورد.

  34. سلام.ببخشید با توجه به اینکه در ماه رمضان ساعات خواب جابه جا شده .شخصی که ظهر بیدار شود و متوجه جنب شدنش شود چگونه باید غسل کند تا بتواند نماز ها را بجای بیاورد؟

  35. بعد ازینکه فرد روزه دار دچار احتلام شد باید چکار کتد؟؟؟غسل بگیرد؟راهنمایی کتید لطفا

  36. تشكر بسيار واضح و اموزنده بود

  37. یک خواهش دارم ازشیخ صاحب محترم من مقیم ترکیه هستم بسیاری از دوستان ما سوال میپرسن که ما کار میکنیم قرض دار هستیم روزه گرفتن سخت است منم از یکی از علما پرسیدم اونها برای روزه نگرفتن جواب دادن لطفا نموده برای ما این سوال را حل نماید تشکر میکنم ازشما منتظر جواب شما هستیم

    • کار کردن نباید مانع روزه گرفتن انسان مسلمان شود اما اگر روزه بودید ودر صورت کار کردن وضعیت جسمانی شما نا مساعد شد می توانید بخورید وبعد قضای آن را به جا آورید.

  38. با سلام من چند روز مسافرت امدم و روزه گرفتم ولی در اواخر مسافرتم با همسرم نزدیکی کردم و روزه ام باطل شد ایا کفاره باید بدم و دو ماه باید روزه بگیرم و گناه مرتکب شده ام لطفا جواب سوالم را بدهید با تشکر فراوان جزاک الله خیرا

  39. تشکر خداوند متعال شما را جنت فردوس نصیب کند با ابن معلومات .

  40. خداوندج برایتان قوت ایمان داری نصیب گردانه من درباره شمااهل سنت ایران افتخار میکنم که باوضعیت دارید دیگاهایتان و علم مقدس تان در دنیا منتشرمیشودایران اسلامی نام دارد امابوی از اسلام نبرده اند دعا میکنم.همیشه برای اهل سنت ایران قوت دینی نصیب گردانه آمین

  41. خداوندمهربان برای شما عمرطولانی آرزوی موفقیت دارم

  42. ممنون از شما واقعاً خیلی مفید بود

  43. تشکر می کنم به خاطر اطلاعات مفید و بسیار ارزشمند علی الخصوص روایات واحادیث گرانقدر پیامبر گرامی اسلام صلی الله وعلیه وآله وسلم .

  44. بعد از سلام و احترامات
    سوالي دارم
    آیا روزه دار می تواند در اثناي روز از کرم صورت استفاده كند. به خاطر اینکه صورتش خشک و باعث اذيتش مي شود، آیا این کار روزه اش را باطل می کند؟

  45. سلام من جوان ۲۶ ساله هستم به دلیل کارگری نمی توانم روزه بگیرم باید چی کار کنم

    • کار کردن نباید مانع روزه گرفتن انسان مسلمان شود اما اگر روزه بودید ودر صورت کار کردن وضعیت جسمانی شما نا مساعد شد می توانید بخورید وبعد قضای آن را به جا آورید.

  46. من در خواب جنب شدم چگونه هم روزه بگیرم وهم غسل بگیرم؟

  47. سلام وعلیکم برادران گرامی وخواهران گرامی وبرادر عریز اقای ضیایی ! سایت شما خیلی اموزنده وپر ثمر برای همگان است چنانچه برای خودم امروز بعد از سحری دلبدی وتهوع واستفراق رخ داد واز معلومات شما عریزان حل مطلب حاصل کردم که بروزه گرفتنم ادامه بدهم چون استفراق من قصدی وعمدی نبوده.خیلی ممنون. با عرض احترام ومن الله التوفیق مهندس کشاورزی گیلانی مقیم هالند

  48. خیلی ممنون به خاطر اگاهی دادن به مردم .

  49. زکریا کبدانی بلوچ

    با سلام خدا شمارو جزای خیر بدهد

  50. با سلام ایا کسی که می خواهد طعام بدهد واجب است که حتما سرپرست خانواده اقدام به دادن طعام برای وی کند یا خودش هم میتواند ؟

  51. خواجه عبدالرحیم صدیقی

    تشکر الله جل جلاله عمرطولانی باقامت استوار ومخدومیت مردمی نصیب تان کند

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Captcha loading...